پیشنهاد می کنم مصاحبه دکتر ناصر فکوهی در مورد "زبان، مفاهیم
و واژگان علوم اجتماعی" را که در وب سایت "انسان شناسی و فرهنگ"
منتشر شده است بخوانید. دکتر فکوهی در این مصاحبه در مورد مسائل جزئی مهمی
صحبت کرده اند که به دلیل بی اهمیت انگاشته شدن به مسائل مهمی در حوزه علوم
اجتماعی امروز ایران تبدیل شده اند. بر "جزئی" بودن این مسائل تاکید می
کنم به دلیل اینکه ریشه در جزئیات حساسی دارند؛ جزئیاتی نظیر واژه گزینی یا معادل
یابی در ترجمه، انتخاب واژگان نامانوس، واژه سازی های خودنمایانه و غیره.
علاوه بر این، برداشتی که از گفته های دکتر فکوهی دارم این است که بدون داشتن "مهارتهای نوشتاری، تحلیلی و زبان شناختی" به زبان فارسی نمی شود با علوم اجتماعی کشورهای دیگر ارتباط دوسویه برقرار کرد. به بیان ساده تر تا وقتی یک مقاله درست و درمان به زبان فارسی نتوانیم بنویسیم، نمی شود انتظار داشت که به زبان انگلیسی بتوانیم در عرصه بین المللی حضوری جدی داشته باشیم. و اگر این مشکل دامنه اش گسترده باشد – چنانکه امروز هست- نتیجه اش این می شود که علوم اجتماعی ایران حضوری جدی در عرصه بین المللی ندارد.
بنابراین راه حل عملی از همین حساسیت های جزئی و فردی شروع می شود. اینکه هر کسی در حوزه علوم اجتماعی، در نگارش، تحلیل و دخالت در مسائل جامعه بکوشد و در ترجمه و در نگارش، جزئی نگر و دقیق باشد تا بتوان به یک زبان تخصصی و حرفه ای در حوزه علوم اجتماعی رسید.
غیر از این نکات، دکتر فکوهی به موردی اشاره
کرده اند که با آن موافق نیستم. دکتر فکوهی جایی در مقاله گفته اند: " در
کنار این زبان تخصصی و حرفهای ما نیاز به زبانهای دیگری نیز داریم. مثلاً زبانی
که بتوان به وسیله آن با مخاطبان متخصص در سایر حوزه علوم انسانی (به جر علوم
اجتماعی) سخن گفت و یا با سایر متخصصان در علوم دقیقه ...". معتقدم آن
زبانی که با آن بتوان با سایر حوزه های علوم انسانی وارد گفتگو شد، زبانی بین رشته
ای است و هر زبان بین رشته ای، نیاز به زبان تخصصی و حرفه ای خود دارد و طی فرآیند
"بین رشته ای" شدن ساخته می شود و قوام می یابد. یعنی این طور نیست که
بشود از یک زبان تخصصی مشترک در حوزه علوم انسانی یا علوم اجتماعی سخن گفت و یا
اینکه بشود آن را ساخت. ساخته شدن زبان های بین رشته ای مختلف همانقدر
نیازمند یک فرآیند زمانبر و تخصصی است که ساخته شدن یک زبان تک رشته ای مثلا زبان
تخصصی ارتباطات یا جامعه شناسی. بنابراین، معتقدم متخصصان حوزه علوم انسانی
تنها وقتی می توانند با هم سخن بگویند و حرف هم را بفهمند که پیش از آن رشته
هایشان را توانسته باشند با هم تلفیق کنند و وفق بدهند.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر