برای پذیرش گرفتن از دانشگاه های خارج از ایران، چند نکته سهل و ممتنع
را نباید نادیده گرفت. تصور کنید از نظر فردی آماده هستید و مهمترین بخش های
کار را هم انجام داده اید و آن نوشتن پروپوزال و آمادگی به لحاظ دانش زبان است.
اما اگر واقعا فکر کنیم که پروپوزال نوشته ایم و مدرک زبان را هم داریم و این ها
"مهمترین" بخش کار است، سخت در اشتباه بوده ایم چون در فرآیند اپلای
کردن، ممکن است با مواردی روبرو شویم که اصلا فکرش را هم نمی کرده ایم. حالا
این موارد غیرقابل پیش بینی کدام هاست؟
1- برای پذیرش گرفتن در رشته های علوم اجتماعی، به خصوص در مقطع دکترا،
حتی اگر دانشگاهی، تاریخ و مراحل مشخصی را برای اپلای کردن تعیین کرده باشد ولی
بهتر است در دانشکده ای که انتخاب کرده اید، با چند نفر از اساتید که حوزه علاقه و
تخصصشان به حوزه کار شما نزدیک است، ارتباط برقرار کنید. این ارتباط برای این است
که در حقیقت استاد راهنمای تز بالقوه خودتان را خودتان انتخاب کرده باشید،
کسی که به موضوع پروپوزالتان علاقه مند است، در آن حوزه متخصص است و این اطمینان را می دهد که اگر اپلای
کنید، راهنمایی تزتان را به عهده خواهد گرفت. ولی اگر همه این مراحل را طی کردید و
حتی اگر استاد راهنما پروپوزالتان را هم خواند و علاقه مند به موضوعتان بود
و حتی مدیرگروه هم با موضوع تز موافقت کرد باز هم خوشحال نباشید. دانشگاه هایی که
اپلیکیشن ها را از طریق واحد اپلیکیشن یا همان تحصیلات تکمیلی (خودمان)
دریافت می کنند - و نه هر دانشکده یا استاد راهنما به طور مستقل- بسیار
مقرراتی هستند. ممکن است کوچکترین مدرک تحصیلیتان، قبل از موعد مقرر
(ددلاین) به دستشان نرسیده باشد و یا شما خواسته باشید کلک بزنید و به جای آپلود کردن اسکن اصل مدارکی که هنوز آماده نبوده، گواهینامه ها را آپلود کرده باشید؛ آن وقت شما چند ماه بعد، در موعد اعلام نتایج،
با تحصیلات تکمیلی تماس می گیرید و باخبر می شوید که مدارک ناقص بوده است و کلا
اپلیکیشن حذف شده و برای داوری به دپارتمان ارسال نشده است! آن وقت است که دیگر از
دست استاد راهنمای بالقوه و مدیرگروه هم کاری بر نمیاید. پس همه مدارکی را که می
خواهند (مدارک ترجمه شده، تاییده شده، اصل،رسمی ...) را دقیقا مطابق چیزی که
خواسته اند، آماده کنید. بعضی از دانشگاه ها، مثلا ریز نمرات غیررسمی، یا گواهی
فارغ التحصیلی یا حتی معرفی نامه غیرمهروموم شده را قبول نمی کنند.
2- برای اقدام کردن در رشته های علوم اجتماعی، اگر امکان اینکه خودتان
هزینه تحصیلتان را تامین کنید ندارید و می خواهید حتما بورس تحصیلی یا کار
دانشجویی دریافت کنید، یک نکته مهم را در نظر داشته باشید: برای پذیرش از دانشگاهی
که بیشتر تمرکزش بر روی رشته های فنی است، اقدام نکنید (مثلا دانشگاه های پلی
تکنیک). در اینطور مواقع، حتی اگر
دانشگاه، دانشگاه معتبر و بزرگی باشد، به دلیل اینکه دانشکده علوم انسانی یا علوم
اجتماعی اش، در مقابل دیگر دانشکده های فنی و مهندسی اش، خیلی مهجور و تک و
تنهاست، بورس های خوبی به دانشجویان نمی دهد. حتی ممکن است بزرگترین سازمان هایی
که در سطح بین المللی با خیلی از دانشگاه ها مشارکت دارند، به دانشجویان همه
دپارتمان های آن دانشگاه بورس بدهند، غیر از دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی یا
علوم انسانی. بنابراین، برای دانشگاهی
اقدام کنید، که دانشکده علوم اجتماعی ش وزنه مهمی در دانشگاه باشد و برای اعطای
بورس، طرفین قراردادش، اعطاکننده های بزرگ. در غیر اینصورت ممکن است، تنها کمکی که دانشکده
بتواند بکند این باشد که هزینه تحصیل از شما نگیرد (فی ویور) که معمولا از طرف
رئیس دانشگاه به دانشجویان برتر داده می شود، ولی مجبور شوید هزینه زندگیتان را
خودتان تامین کنید.
3- نکته مهم دیگر نوشته
بلندتری را می طلبد ولی خیلی خلاصه بگویم که اگر برای دانشگاه هایی اقدام می کنید
که کشورشان مواضع متغیری در قبال دانشجویان بین المللی –نه صرفا ایرانی- دارند
احتیاط کنید. در اینجا هم اگر از من می پرسید احتیاط یعنی چه، باید بگویم که اصلا
وقت برای اپلای کردن در دانشگاه های چنین کشورهایی نگذارید و گرنه وقتتان را هدر
داده اید. تصور کنید از چنین دانشگاهی پذیرش هم گرفته اید، و استاد راهنما پیشنهاد می دهد که هزینه تحصیل را از طریق کار برای استاد و در دانشگاه تامین
کنید. ولی دانشگاه سقف مشخصی را برای ساعاتی که دانشجویان بین المللی می توانند در
آن دانشگاه – و به طور کلی در آن کشور- کار کنند تعیین کرده است که این سقف کم است و درآمد حاصل از آن، جوابگوی تامین هزینه های زندگی در آن کشور نیست. اینجاست که حتی استاد راهنمای
بالفعل هم با وجود مکاتبات زیاد، نمی تواند هیچ قانونی
را دور بزند!
بنابراین، پروپوزالتان را بنویسید، مدرک زبانتان را هم در دستتان داشته
باشید، همه مدارک را آماده کنید (توضیح در مورد خود این نوشتن پروپوزال و گرفتن
مدرک زبان در پست های بعدی) و برای
دانشگاه هایی اقدام کنید که یا دانشکده علوم اجتماعی/انسانیش دانشکده بزرگی باشد و
اعطاکننده های بورس خوبی داشته باشد و یا برای کار تدریس و تحقیق (تی ای- آر ای)
دانشجویان بین المللی سقف ساعت مشخص نکرده باشد و دست استاد راهنمایتان برای اینکه
چقدر از شما کار بکشد باز باشد!